Een nieuw rapport van het Internationaal Energieagentschap (IEA) benadrukt dat grootschalige recycling van kritieke mineralen essentieel is om de energietransitie te ondersteunen. In het rapport, Recycling of Critical Minerals: Strategies to Scale Up Recycling and Urban Mining, staat dat recycling niet alleen kan bijdragen aan energiezekerheid en emissiereductie, maar ook de afhankelijkheid van nieuwe mijnbouw kan beperken. Dit is van belang nu landen wereldwijd hun klimaatdoelstellingen aanscherpen en de vraag naar mineralen zoals lithium, koper, nikkel en kobalt explosief toeneemt.
Volgens het rapport kan recycling van kritieke mineralen de behoefte aan nieuwe mijnbouw tegen 2050 met kan dalen. Voor lithium en nikkel is deze mogelijke vermindering tot 25%, voor nieuw kobalt en koper zelfs tot 40%. Deze mineralen zijn onmisbaar voor technologieën zoals batterijen, elektrische voertuigen en windturbines. Toch blijven investeringen in nieuwe mijnen noodzakelijk, omdat de mondiale productiecapaciteit sterk achterloopt op de toekomstige vraag. Zonder recycling zou de benodigde mijnbouwinvestering tot 2040 met 30% stijgen, zo berekent het IEA.
Beleid en kansen
De afgelopen drie jaar is wereldwijd nieuw beleid geïntroduceerd om recycling te stimuleren. Meer dan 30 beleidsmaatregelen zijn ingevoerd, met name gericht op het terugwinnen van batterijmaterialen. Als alle aangekondigde plannen worden uitgevoerd, kan de marktwaarde van recycling tegen 2050 oplopen tot bijna 190 miljard euro. Toch blijft de toepassing van gerecyclede materialen achter op het stijgende gebruik van primaire grondstoffen. Dit is zichtbaar bij metalen zoals koper en nikkel, waarvan het aandeel secundaire materialen is afgenomen.
Fatih Birol, uitvoerend directeur van het IEA, benadrukt de urgentie: ‘Recycling is van vitaal belang voor de aanvoer van kritieke mineralen en voor duurzaamheid op de lange termijn. Investeringen in nieuwe mijnen blijven essentieel, maar het benutten van versleten batterijen en apparaten biedt enorme kansen voor een circulaire economie.’
Regionale uitdagingen en verschillen
China is wereldwijd koploper in batterijrecycling en verwacht tegen 2030 meer dan 70% van de wereldwijde capaciteit voor materiaalterugwinning te beheren. In Europa en de Verenigde Staten is de situatie minder rooskleurig: hier zal de recyclingcapaciteit naar schatting slechts 30% van de benodigde grondstoffen dekken tegen 2040. In India ligt dit zelfs op slechts 10%. De recyclingcapaciteit groeit wereldwijd wel sterk, met een jaarlijkse toename van 50% in 2023.
Stimuleer recycling
Het IEA roept beleidsmakers op tot actie met een reeks aanbevelingen, waaronder financiële stimulansen, striktere recyclingnormen en betere lange termijnregelgeving. Het rapport benadrukt dat recycling niet alleen bijdraagt aan een duurzamere toekomst, maar ook helpt de risico’s van importafhankelijkheid en prijsvolatiliteit te verkleinen.
Recyclers, beleidsmakers en industrieën worden opgeroepen om samen te werken aan een efficiëntere en duurzamere waardeketen voor kritieke mineralen. De energietransitie kan volgens het IEA niet zonder een krachtige impuls in recycling.