Monitoring van broei moet niet ingewikkeld zijn. Dat is de overtuiging van Sensite Solutions in Eindhoven. Met plug & play-sensoren en slimme data vertaalt het bedrijf complexe processen naar een helder signaal. Juist in de recyclingsector, waar risico’s toenemen, blijkt die eenvoud cruciaal om tijdig in te grijpen.
Wie broei zegt, denkt al snel aan graan, cacao of ander stortgoed. In die wereld maakte Sensite Solutions de afgelopen 25 jaar naam. Met vocht-, temperatuur- en gassensoren en met slimme monitoring helpt het bedrijf op- en overslagbedrijven broeirisico’s te beheersen. Technologie vormt de kern, maar in de aanpak van broei ligt de nadruk daar absoluut niet op. Carine Groutars, die het bedrijf samen met haar man Jan Vet leidt, vertelt: ‘Je hoeft niet precies te begrijpen wat een broeidetectiesysteem doet en hoe de techniek werkt. Als het systeem met alle sensoren je maar simpel en duidelijk laat zien als het mis dreigt te gaan.’
Van meten naar betekenis
Bij de monitoring van broei lag de focus in de beginjaren op temperatuurmetingen. Logisch, temperatuur is de meest directe en simpele indicator van broei. ‘Maar temperatuur alleen geeft onvoldoende inzicht, en te vaak is het kwaad al geschied als de temperatuur oploopt. Daarom breidde Sensite uit met metingen van relatieve luchtvochtigheid en gassen zoals CO en CO2. ‘Nog voordat de temperatuur oploopt, geven veranderingen in vocht of gasvorming al aan dat er iets gaande is. Daarmee verschuift de rol van monitoring: van registreren naar voorspellen.’
Carine Groutars vertelt dat haar bedrijf vanaf de start het belang van continu monitoren in heeft gezien. ‘In veel situaties wordt nog gewerkt met losse metingen. Dat levert momentopnames op, maar geeft je onvoldoende inzicht. Wij zoeken naar trends door continu te meten. Je ziet dan niet alleen dat er iets verandert, maar ook hoe snel en in welke richting. De software vertaalt de trend en de afwijkingen naar een duidelijk signaal: al dan niet actie ondernemen.’
Achter de eenvoud die continue monitoring uitstraalt, gaat flink wat techniek schuil. Allereerst zijn daar de sensoren die de verschillende parameters meten en data genereren. Die data wordt knaagdierproof draadloos verzonden via LoRa, 4G, GPRS, satelliet, wifi of een door Sensite gebouwd netwerk. ‘We kiezen het meest efficiente netwerk. Vervolgens vertalen we data naar een eenvoudig te begrijpen website. Maar de klant kan dat ook implementeren in bijvoorbeeld een ERP-systeem.’
De systemen die Groutars en haar collega’s ontwikkelen, zijn specifiek bedoeld voor zware industriele omstandigheden. ‘We prikken onze sensoren in bijvoorbeeld bergen stortgoed en hangen ze in een slang in tientallen meters hoge silo’s. Ze moeten daarom bestand zijn tegen vocht, en tegen een flinke stoot kunnen. Dat bereiken we onder andere door de sensoren in kunststof te gieten. Doordat we ze voorzien van een krachtige batterij en het energieverbruik ontzettend laag is, functioneren ze probleemloos 10 tot 15 jaar zonder enige vorm van onderhoud.’
Recycling: een andere werkelijkheid
Broeimonitoring: de vraag komt ook steeds vaker vanuit de recyclinghoek. Met dank aan lithium-ionbatterijen, vervuilde afvalstromen en onvoorspelbare chemische reacties. Vaak ontstaat broei diep in een hoop materiaal, buiten het zicht van operators. ‘Als rook zichtbaar wordt, is het eigenlijk al te laat’, doceert Groutars. ‘Daar komt bij dat recyclingbedrijven een veel dynamischer logistiek hebben dan stortgoedverwerkende bedrijven; hopen worden verplaatst, aangevuld of afgevoerd.
De situatie van vandaag is morgen weer anders. Dat vraagt om monitoring die meebeweegt en vooral snel inzetbaar is.’ In recyclingland is monitoring echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. ‘In een berg houtsnippers prik je nog simpel een lans met een sensor. Veel succes als je dat in een berg schroot wilt doen, en helemaal als die zich in het ruim van een schip bevindt…’ Omdat meten in het materiaal lastig of zelfs onmogelijk is, verschuift de focus naar meten boven en rond het product. Dat betekent kijken naar patronen, afwijkingen en trends aan de oppervlakte en in de directe omgeving.
In plaats van handmatig met een infraroodcamera rond te lopen of te investeren in een duur thermisch systeem, ontwikkelde Sensite een laagdrempelig systeem om continu visueel te monitoren: een draadloos infrarood camerasysteem met camera’s van enkele honderden euro’s per stuk. ‘De camera heeft een beperkte resolutie waardoor ze heel weinig energie vraagt, maar die resolutie is wel voldoende om temperatuurverschillen aan de oppervlakte zichtbaar te maken en een eerste signaal af te geven bij broei: hier gebeurt iets.’
Praktisch en schaalbaar
Een belangrijk verschil met bestaande oplossingen zit in de schaalbaarheid. Traditionele thermografische systemen zijn zoals gezegd kostbaar en daardoor beperkt inzetbaar. Sensite zet op meerdere plekken haar infrarood camera’s in. Dat maakt het mogelijk om grotere oppervlakken te bestrijken en meerdere hotspots tegelijk in de gaten te houden. Groutars: ‘Die signaleringsfunctie is essentieel, maar slechts een eerste stap. Wanneer een camera een afwijking detecteert, kan gericht worden ingezoomd met andere meetmethoden. Bijvoorbeeld door op die plek extra temperatuurmetingen te doen of gasmetingen uit te voeren. Dan ontdek je dat de broei op een specifieke plek in een hoop zit en dat je daarmee aan de slag moet.’
De aanpak die Groutars schetst, sluit aan bij hoe bedrijven in de praktijk werken. Niet alles tegelijk meten, maar stap voor stap reageren op signalen. Wat daarbij opvalt, is dat technologie en praktijkervaring steeds dichter bij elkaar komen te liggen. ‘In de bulksector hebben we geleerd dat data alleen niet voldoende is. Het gaat om interpretatie en context. Dat geldt in recycling misschien nog wel sterker. Operators herkennen vaak signalen op basis van ervaring: geur, kleur en gedrag van materiaal. Die intuitie blijft belangrijk. Je kunt monitoring nooit volledig automatiseren, het blijft mensenwerk.’
