De Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) heeft een manier gevonden om ‘onrecyclebare’ textielmix toch te recyclen. Met thermochemische recycling kunnen ze post-consumer textiel recyclen dat eerder werd verbrand. De proeven zijn geslaagd, dus nu is TNO op zoek naar industriële partners voor opschaling naar demonstratieschaal
Het gaat om textiel bestaande uit mengsels van katoen, polyester en elastaan, vervuild met kleurstoffen, brandvertragers, knopen en ritsen. Met de thermochemische processen van TNO wordt dit nu omgezet naar bouwstenen voor onder meer kunststoffen en brandstoffen.
Verhitten
De techniek werd door TNO eerder gebruikt voor de recycling van plastics en biomassa. Tijdens het proces wordt versnipperd textielafval zonder zuurstof verhit in een zogenaamde fluid‑bedreactor. Bij temperaturen tussen 700 en 850 graden Celsius breken polymeerketens binnen enkele seconden af tot kleinere moleculen, legt TNO uit. Door dit proces ontstaat synthesegas voor methanol en brandstoffen, olefinen als basis voor kunststoffen en aromaten (chemische stoffen met een zogenaamde aromatische verbinding. red.) zoals benzeen voor nieuw polyester.
‘Bij klassieke vergassing boven de 1000 graden breekt alles af tot koolmonoxide en waterstof,’ zegt Surika van Wyk, scientist innovator bij TNO. ‘Wij werken bewust op lagere temperaturen, zodat we waardevolle moleculen eerder kunnen afvangen. Zo behoud je de chemische waarde van de koolstof, in plaats van die te verliezen door verbranding.’
Testen met de dagelijkse praktijk
Voor de tests werd gebruik gemaakt van post-consumer textiel, aangeleverd door Nederlandse sorteerders. Deze textielstroom was normaal gesproken de verbrandingsoven in gegaan. ‘Textielafval is allesbehalve ideaal laboratoriummateriaal,’ vertelt Carlos Mourão Vilela, scientist innovator bij TNO. ‘Het is pluizig, onregelmatig en lastig te doseren. Maar juist door met echt afval te werken, laten we zien dat deze technologie ook buiten gecontroleerde labsituaties standhoudt’.
Oplossingen zijn nodig
Ruim de helft van het in Nederland weggegooide textiel verdwijnt volgens TNO in de verbrandingsoven. Van de ongeveer 215.000 ton textiel die jaarlijst wordt weggegooid. Met de herziene EU‑afvalrichtlijn uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) voor textiel vanaf 2028 moeten merken en sorteerders wel een oplossing vinden voor moeilijk recyclebare fracties. Volgens de onderzoekers kan thermochemische recycling hiervoor een oplossing zijn, Voor sorteerders betekent het een alternatief voor betalen voor verbranding en voor chemische producenten biedt textielafval een nieuwe, niet‑fossiele koolstofbron die past binnen strengere klimaat‑ en grondstoffenregels.
Ook voor speciale stromen – zoals medisch textiel, militaire uniformen en PFAS‑houdende werkkleding – biedt de technologie een potentieel milieuvriendelijker alternatief dan verbranding.
Partners gezocht
Omdat TNO het concept op labschaal heeft bewezen, zijn ze nu op zoek naar industriële partners voor opschaling naar demonstratieschaal. Van Wyk: ‘Onze ambitie is dat sorteerders grondstoffenleveranciers worden. En dat verbranding overbodig wordt.’