Bedrijven en industrieën in Europa moeten veel meer dan nu het geval is worden verplicht tot het gebruik van gerecyclede grondstoffen in hun productie, zodat de winning van primaire grondstoffen, vaak in andere delen van de wereld, op een lager pitje kan. Die oproep doen recyclers verenigd in het Nationaal Recycling Forum (NRF).
Begin maart was het forum bijeen in Den Haag tijdens het Nationaal Recycling Congres. Het evenement is een initiatief van de recyclingverenigingen voor oudpapier & karton (FNOI), metalen (MRF), kunststoffen (NRK Recycling) en textiel (VHT), en stond in het teken van grondstoffenstrategie.
Branchebreed zijn recyclers het over één ding eens: er is een enorm potentieel is aan grondstoffen in bestaande producten die al in omloop zijn. Om die materialen zeker te stellen voor hergebruik heb je een industrie nodig die deze gerecyclede grondstoffen maximaal inzet. De overheid moet hiervoor de juiste kaders te scheppen, vindt NRF. ‘Waarborg een stabiele afzetmarkt voor gerecyclede grondstoffen door de producerende industrie in Europa te faciliteren, en deze zelfs te verplichten om gerecyclede grondstoffen in te zetten.
Stimuleren biedt weinig soelaas
Zo’n stabiele afzetmarkt creëer je niet met bestaande stimulerende maatregelen, vreest textielrecycler Mariska Boer. ‘Stimuleren heeft in de praktijk nauwelijks effect. Wat nodig is, is een Europese industrie die wordt verplicht gerecyclede materialen in te zetten. Het is de hoogste tijd dat producenten verplicht worden om gerecyclede grondstoffen in te zetten. Hier ligt ook een rol voor producentenverantwoordelijkheidsorganisaties.’
Meer capaciteit is cruciaal
Volgens MRF-voorzitter en metaalrecycler Willeke Ketting zijn er meer dan voldoende secundaire grondstoffen beschikbaar om producenten te veplichten deze in te zetten. ‘De EU heeft een overschot aan gerecyclede grondstoffen, waarvoor simpelweg niet voldoende verwerkingscapaciteit staat. Er is dus geen sprake van grondstoffenschaarste, maar van productieschaarste.’
Pas op met exportrestricties
Verplichte consumptie binnen Europa is prima, maar leg niet de export van secundaire grondstoffen aan banden voordat aan alle voorwaarden is voldaan, waarschuwt plasticrecycler Ben Kras. ‘Je moet eerst een afzetmarkt binnen Europa hebben. Met andere woorden: als je aan de knop van export gaat draaien, moet er elders ook aan de knoppen zijn gedraaid om afzet te creëren.’
Overschot naar de verbrandingsoven
Ook papierrecycler Gerard Nijssen wil van overhaaste exportbeperkingen niets weten. ‘We hebben binnen de EU een overschot aan gerecyclede grondstoffen, en dat overschot vindt z’n weg naar andere landere markten en landen buiten de EU. Ook daar zorgt de inzet van gerecyclede grondstoffen voor milieuwinst en vermeden CO2 emissies. Wordt deze export afgeknepen, dan zitten wij straks met een overschot dat verbrand moet worden en moeten fabrieken in het buitenland overschakelen van gerecyclede naar primaire grondstoffen.’
Tijdens het Nationaal Recycling Congres waren er naast een paneldiscussie presentaties van vertegenwoordigers van de Ministeries van IenW en EZK, de Europese recyclingkoepel EuRIC, onderzoeksinstituut TNO en door econoom & journalist Mathijs Bouman.