Het hergebruiken van onderdelen uit vliegtuigen gebeurt inmiddels wereldwijd. Maar voor AELS (Aircraft End-Of-Life Solutions) oprichter en voormalig directeur Derk-Jan van Heerden is er nog één droom: de recycling van de metalen en plastics uit de vliegtuigen verbeteren. Daarvoor richtte hij vorig jaar Stichting Aethos op.
De stichting staat nog in de kinderschoenen. En helaas zal Van Heerden waarschijnlijk ook niet zien hoe de stichting een vlucht gaat nemen. In 2023 liet hij middels een videoboodschap weten ernstig ziek te zijn en daarom terug te treden als directeur van AELS. Hij heeft een hersentumor waarbij de levensverwachting ongeveer een jaar zou zijn. ‘De diagnose is inmiddels meer dan een jaar geleden dus in die zin heb ik nog wat ‘geluk’. Maar we weten ook dat deze tumor betekent dat er binnen enkele maanden een einde komt aan mijn leven. Op dit moment voel ik me nog redelijk goed. En zo lang dat het geval is zet ik me nog met heel veel passie in voor de end-of-life vliegtuigen’.
Ongebruikte onderdelen
Met AELS ontmantelde Derk-Jan de afgelopen jaren vele vliegtuigen. De markt voor onderdelen uit nog relatief jonge afgeschreven vliegtuigen is goed. ‘Die onderdelen zijn geld waard, denk bijvoorbeeld aan de motoren of de kappen die om zo’n motor heen liggen. Die trein die rijdt inmiddels. Of beter: Dat vliegtuig vliegt. Maar het aluminium van de buitenzijde van het vliegtuig of de kunststoffen die eruit komen, die worden nog niet hoogwaardig gerecycled. Eigenlijk alles wat niet meer opnieuw gebruikt kan worden: daarin moet de luchtvaartsector stappen gaan zetten’.
Geen hoge extra kosten
Het hoogwaardig opnieuw inzetten van metalen en kunststoffen uit vliegtuigen kost op dit moment geld. Vergeleken met de auto-industrie zijn de aantallen vliegtuigen voor recycling een schijntje. ‘Er vliegen wereldwijd ongeveer 30.000 vliegtuigen rond. Die zijn zo gebouwd dat ze zo licht mogelijk zijn. Het aluminium dat daaruit komt als je ze allemaal zou recyclen is helemaal niks vergeleken met de auto-industrie’. In Nederland rijden ongeveer 9 miljoen auto’s en jaarlijks worden er ongeveer 160.000 gesloopt. Omdat de aanvoer zo hoog is, kunnen productielijnen lonend worden ingericht voor het recyclen van de materialen uit de auto’s. Bij vliegtuigen is dat niet zo. Daar kost het meer om de materialen te recyclen dan dat het oplevert. ‘En daarvoor hebben we de stichting. We willen uitzoeken wat er mogelijk is op het gebied van het recyclen van de nu ongebruikte materiaalstromen. Op zoek naar de mogelijkheden en zorgen dat we de luchtvaartsector mee krijgen. Veel geld zal het niet opleveren, maar we zoeken naar mogelijkheden waardoor het ook niet veel tot helemaal niets extra kost. De winst behalen de luchtvaartmaatschappijen dan vooral door hun circulaire bijdrage. Ze worden al gezien als grote vervuilers, dus laat ze op deze manier vooral bijdragen aan een beter milieu.’
Durven kijken naar recycling
Grote wens van Derk-Jan van Heerden is dat vliegtuigeigenaren op zoek gaan naar niet alleen financieel de beste oplossing voor hun afgedankte vliegtuigen, maar ook op zoek gaan naar de beste oplossing voor luchtvaart en durven kijken naar recycling. ‘Als Aethos dat voor elkaar krijgt zou ik daar heel gelukkig van worden.’ Met de oprichting van de stichting en het installeren van het bestuur zijn de eerste stappen daarin gezet. ‘Maar hulp is zeker welkom! Mensen met ervaring in het recyclen van alle materialen die in vliegtuigen zitten zoals aluminium en carbonvezel kunnen we zeer goed gebruiken’.
Het afstudeerproject
Derk-Jan van Heerden deed de opleiding Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de TU Delft. Voor zijn onderzoek naar End-of-Life vliegtuigen kreeg hij een 9. Hij deed het onderzoek in samenwerking met KLM Engineering and Maintenance en onderzocht oplossingen voor de Boeing 737-300 en 747-400. Het onderzoek is nu gedeeld door Stichting Aethos.