Iedere dag stuurt Nederland 150 vrachtwagens vol schroot naar andere landen, buiten Europa. Daar wordt het gerecycled – en soms teruggestuurd naar westerse landen. Waarom al die moeite? Want erg duurzaam is het niet, blijkt uit onderzoek van NRC.
Nederlandse huishoudens scheiden minutieus hun afval, de sorteerijver is wijdverbreid. Maar huisvuil vertegenwoordigt slechts een fractie van de totale afvalstroom: zes procent in gewicht. De grootste afvalstromen springen minder in het oog: de auto die aan zijn eind komt, afgedankte wasmachines, oude kabels, sloop- en bouwafval, en restproducten van de industrie – allemaal schroot.
Elke dag produceert Nederland honderd vrachtwagens vol schroot, en nog eens tweehonderd vrachtwagens (10.000 ton) worden dagelijks geïmporteerd, vooral uit Duitsland en België. Nederland is een handelsland met goede infrastructuur en een van de grootste havens ter wereld. Van de inhoud van al die vrachtwagens wordt meer dan de helft geëxporteerd. Elke dag gaan vanuit Nederland gemiddeld honderdvijftig vrachtwagens vol schroot naar andere landen.
Schrootbedrijven, die zich bij voorkeur vestigen in de buurt van de havens van Rotterdam en Amsterdam, verzamelen, sorteren en versnipperen schroot, en verhandelen het internationaal. “Schroot is de oudste recyclingmarkt ter wereld”, zegt Pim Steenhuis, commercieel manager van Port of Amsterdam. Voor de haven is het groeiende handel. Amsterdam handelt jaarlijks 1,7 miljoen ton schroot af, zeg 35.000 vrachtwagens vol. Rotterdam is een verzamelpunt voor Duits en Belgisch schroot dat vooral naar landen buiten Europa wordt geëxporteerd.
Waarom wordt zulk zwaar en moeilijk handelbaar afval de halve wereld over gesleept? Wie heeft daar baat bij? Onderzoek van NRC toont aan dat milieuschade nauwelijks een rol speelt bij de afweging om schroot over grote afstanden te vervoeren. Het gaat om de prijsverschillen: in Azië en Turkije kun je het goedkoper laten omsmelten. Aan de vervuiling door vervoer hangt geen prijskaartje. Bovendien, als je schroot toch dichtbij huis zou willen verwerken, waar moet je het dan kwijt?
Recyclen van metaal gebeurt al eeuwen. Metaal kan je onder hoge temperaturen omsmelten tot nieuwe producten van staal, koper of aluminium. Maar dat kan nog maar op weinig plekken in Nederland; veel smelters gingen de afgelopen decennia failliet – die konden niet opboksen tegen de tarieven in het buitenland en strengere regelgeving in het eigen, dichtbevolkte, land. En de maakindustrie verdween grotendeels uit Europa
De hoogovens van Tata Steel gebruiken schroot weliswaar als grondstof, maar alleen als koelmateriaal in het productieproces en niet als bron van nieuw metaal. De ovens maken staal uit ijzererts. “Die ovens zijn per definitie dus niet circulair”, zegt directeur Martijn van de Poll van metaalhandelsbedrijf Reukema.
Lees verder op: nrc.nl