Algemeen

Om de Nederlandse economie in 2050 volledig afvalloos te maken, moet het kabinet zijn pijlen richten op de wegwerpmaatschappij, opdat bedrijven en burgers überhaupt minder grondstoffen consumeren. ‘Er is nu nog geen zicht op de door het kabinet beoogde versnelde overgang naar een volwaardige circulaire economie’, schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een adviesrapport.

Een circulaire economie gaat zuinig om met schaarse grondstoffen door deze optimaal te benutten en zoveel mogelijk te hergebruiken. Het is noodzakelijk spaarzaam om te gaan met grondstoffen als mineralen, metalen en brandstoffen, omdat de voorraden daarvan op aarde niet oneindig zijn. Tegelijkertijd neemt de vraag naar grondstoffen almaar toe, doordat de wereldbevolking zowel blijft groeien als steeds welvarender wordt.

Het vorige kabinet kondigde in 2016 aan dat de Nederlandse economie in 2050 volledig ‘circulair’ moest zijn en het grondstoffenverbruik dus per saldo nul. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur, D66) heeft die doelstelling vrij recent nog onderstreept: ‘Om onze Klimaatdoelen te halen, is de circulaire economie onmisbaar.’

‘Circulair’ is een perfect politiek pronkjuweel vanwege de associatie met ‘vooruitgang’, ‘duurzaam’ en ‘innovatie’ en omdat het onderwerp weinig controversieel is. Bewindslieden, burgemeesters en wethouders laten zich maar al te graag fotograferen tijdens een werkbezoek aan een innovatief bedrijfje dat oesterzwammen kweekt op koffiedik (Rotterzwam, Fungi Factory) of in een naai­atelier dat langdurig werklozen tassen van hergebruikt textiel laat maken (I-Did).

In dit licht bekeken trekt het PBL in zijn adviesrapport een paar opvallende conclusies, zoals: er is helemaal niet zoveel nieuws onder de zon. Het planbureau heeft voor het eerst alle 85.000 Nederlandse bedrijfsactiviteiten in kaart gebracht die gericht zijn op het besparen van grondstoffen. Slechts 1.500 daarvan zijn echt innovatief, stelt het PBL. ‘De circulaire economie heeft veelal het imago ‘nieuw’ te zijn, maar meer dan 70.000 van deze activiteiten zijn al jaren een gangbaar onderdeel van de Nederlandse economie.’ Denk aan fietsen-, meubel- en schoenenmakers, maar ook aan de handel in tweedehands auto’s.

Onder de 1.500 initiatieven die wél nieuw zijn, zijn opvallend veel recycling-activiteiten, constateert het PBL verder. En dat is niet positief, want voorkomen is ook bij grondstoffenverbruik beter dan genezen. Het verminderen van de vraag naar grondstoffen geeft namelijk meer milieuwinst dan het hergebruiken van het afval.

Toch zijn bijna alle inspanningen van de overheid gericht op recycling. Een voorbeeld is de voorgenomen besteding van de 22,5 miljoen euro die het kabinet in oktober uittrok voor de circulaire economie. Daarvan is 10 miljoen bestemd voor recycling van kunststoffen en consumptiegoederen, 5 miljoen voor recycling van bouwmaterialen en 7,5 miljoen voor ‘klimaatneutraal’ inkopen door de overheid en zorginstellingen. Dat laatste komt veelal neer op het inkopen van gerecyclede producten, zoals straatmeubilair van hergebruikt plastic.

Het PBL adviseert het kabinet meer aandacht te schenken aan het hergebruik van bestaande producten door middel van reparatie, lease en verhuur of tweedehandsverkoop. Daarvoor is ook een mentaliteitsverandering bij de consument nodig. Die heeft nu vaak nog een afkeer van ‘tweedehands’. Heel belangrijk is volgens het PBL ook het wegnemen van wettelijke belemmeringen: innovatieve ideeën stranden nogal eens op bestaande regelgeving. Bijvoorbeeld strenge vergunningsvereisten of bouwnormen die geen rekening houden met innovatieve oplossingen. En het allerbelangrijkste advies: zonder milieuheffingen op grondstoffen blijft een 100 procent circulaire economie een droom, want producten van hergebruikt materiaal blijven dan relatief duur. (Bron: Volkskrant)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven